• To be or not to be? Is dat wel de goede vraag?

    Wie kent deze zin niet; de beroemde zin van Hamlet: Leef je of leef je niet? Of anders gezegd is het nobeler om te lijden onder alles wat het ‘wrede Lot’ je toeslingert of om de wapens op te nemen tegen een zee van zorgen en er al vechtend een einde aan te maken? Dat is de uitleg die je in Wikipedia aantreft. Het is een stoïcijnse vraag waarvan ik onlangs een ander variant aantrof die mij zeer aanspreekt! Ryan Holiday beschrijft in zijn boek “Ego is the enemy” het verhaal van John Boyd. Bijna niemand kent John Boyd, toch is het een van de belangrijkste militaire strategen geweest in de geschiedenis…

  • Macht der gewoonte

    Volgens Charles Duhigg (auteur van het boek ‘Macht der gewoonte’) bestaan gewoonten in onze hersenen uit de volgende drie delen: De aansporing              (prikkel om bepaald gedrag te vertonen) De routinehandeling   (het vertoonde gedrag) De beloning                (hoe ons brein het automatische gedrag voor de toekomst codeert) Het veranderen van gewoonten   De bovenstaande optelsom van Charles Duhigg maakt dan ook duidelijk dat gewoonten geen lotsbestemming zijn, ze kunnen immers ook genegeerd, verandert of vervangen worden. Hetzij met moeite. Duhigg stelt op zijn website dan ook dat we onze gewoonten kunnen veranderen als we in staat zijn om onze routine te herkennen (bijv. het kopen van een ongezonde snack tijdens…

  • Menselijke emoties

    Martha Nussbaum (1947), is Amerikaans filosofe en hoogleraar recht en ethiek. Ze noemt zichzelf neo-stoïcijn. Ze laat in haar werk zien hoe abstracte ethische principes in concrete situaties kunnen worden toegepast. Emoties, die in dit boek centraal staan, spelen volgens haar een belangrijke rol in morele oordeelsvorming. Nussbaum heeft veel geschreven over emoties. Ze grijpt daarbij terug op de stoïcijnse traditie van Epictetus en anderen. Schaamte en wraak zijn irrationeel, betoogt ze conform de leer van de Stoa. Maar in tegenstelling tot de stoïcijnen gelooft ze niet dat alle emoties irrationeel zijn.Veel emoties zijn intelligent. Angst en boosheid kunnen bijvoorbeeld heel functioneel en gepast zijn. In die zin zijn ze zinnig…

  • De zin van het bestaan

    Alles kan van een mens worden afgenomen behalve één ding: de laatste van de menselijke vrijheden – om je houding te kiezen tegenover alle mogelijke omstandigheden, om je eigen weg te kiezen. Professor Frankl verbleef drie jaar in verschillende concentratiekampen, waar hij getuige was van het meest gruwelijke menselijke leed. Dit is een kort, maar zeer boeiend verslag van zijn ervaringen. In zijn verhaal introduceert Viktor Frankl zijn filosofie – de logotherapie. Zijn denkbeelden vermengen zich echter zo geleidelijk en voorzichtig met het verhaal, dat dit niet zomaar een boek over de verschrikkingen van het concentratie kamp is, maar een zeer diepgaande verhandeling. Voor iemand die jarenlang niet anders dan…

  • Een stoïcijn is geen botte hork!

    Vanmorgen werden we blij verrast met een groot krantenbericht over stoïcisme in de NRC Next.Svend Brinkmann en Miriam van Reijen komen aan het woord over de vraag: Hoe word ik een stoïcijn? Zelfhulpboeken Svend Brinkmann (40) is hoogleraar psychologie aan de Universiteit van Aalborg. De druk om jezelf continu te ontwikkelen en creatief te zijn, beschouwt hij als een vloek van deze tijd. Hij waarschuwt dan ook voor de ‘coachificatie van het bestaan’. „De meesten van ons zijn (..) omkoopbaar met alle mogelijke vormen van levenswegbegeleiding, therapie, coaching, mindfulness, positieve psychologie of zelfontwikkeling in het algemeen.” Het idee dat de ‘waarheid zich in jezelf bevindt’ is volgend hem achterhaald. Misschien dat die…