• Dialogen

    De twaalf dialogen geven een veelomvattend beeld van de voorwaarden waaraan een mens moet voldoen om dit ideaal van een door de rede geleid leven te bereiken. Dan pas mag men tot de wijzen worden gerekend. In deze voortreffelijk leesbare vertaling bieden de dialogen ook nu nog stof tot nadenken en inzicht in de ethische normen van het door Seneca gestelde ideaal. Seneca (ca. 4 v.Chr.-65 na Chr.) leidde een intens leven als politicus en filosoof. Hij werd als pedagoog belast met de opvoeding van de latere keizer Nero.  Toen hij in 60 consul werd, bestuurde hij in feite het rijk. Na zijn terugtreden uit Nero’s omgeving, wijdde hij zich…

  • To be or not to be? Is dat wel de goede vraag?

    Wie kent deze zin niet; de beroemde zin van Hamlet: Leef je of leef je niet? Of anders gezegd is het nobeler om te lijden onder alles wat het ‘wrede Lot’ je toeslingert of om de wapens op te nemen tegen een zee van zorgen en er al vechtend een einde aan te maken? Dat is de uitleg die je in Wikipedia aantreft. Het is een stoïcijnse vraag waarvan ik onlangs een ander variant aantrof die mij zeer aanspreekt! Ryan Holiday beschrijft in zijn boek “Ego is the enemy” het verhaal van John Boyd. Bijna niemand kent John Boyd, toch is het een van de belangrijkste militaire strategen geweest in de geschiedenis…

  • Macht der gewoonte

    Volgens Charles Duhigg (auteur van het boek ‘Macht der gewoonte’) bestaan gewoonten in onze hersenen uit de volgende drie delen: De aansporing              (prikkel om bepaald gedrag te vertonen) De routinehandeling   (het vertoonde gedrag) De beloning                (hoe ons brein het automatische gedrag voor de toekomst codeert) Het veranderen van gewoonten   De bovenstaande optelsom van Charles Duhigg maakt dan ook duidelijk dat gewoonten geen lotsbestemming zijn, ze kunnen immers ook genegeerd, verandert of vervangen worden. Hetzij met moeite. Duhigg stelt op zijn website dan ook dat we onze gewoonten kunnen veranderen als we in staat zijn om onze routine te herkennen (bijv. het kopen van een ongezonde snack tijdens…

  • Menselijke emoties

    Martha Nussbaum (1947), is Amerikaans filosofe en hoogleraar recht en ethiek. Ze noemt zichzelf neo-stoïcijn. Ze laat in haar werk zien hoe abstracte ethische principes in concrete situaties kunnen worden toegepast. Emoties, die in dit boek centraal staan, spelen volgens haar een belangrijke rol in morele oordeelsvorming. Nussbaum heeft veel geschreven over emoties. Ze grijpt daarbij terug op de stoïcijnse traditie van Epictetus en anderen. Schaamte en wraak zijn irrationeel, betoogt ze conform de leer van de Stoa. Maar in tegenstelling tot de stoïcijnen gelooft ze niet dat alle emoties irrationeel zijn.Veel emoties zijn intelligent. Angst en boosheid kunnen bijvoorbeeld heel functioneel en gepast zijn. In die zin zijn ze zinnig…

  • De zin van het bestaan

    Alles kan van een mens worden afgenomen behalve één ding: de laatste van de menselijke vrijheden – om je houding te kiezen tegenover alle mogelijke omstandigheden, om je eigen weg te kiezen. Professor Frankl verbleef drie jaar in verschillende concentratiekampen, waar hij getuige was van het meest gruwelijke menselijke leed. Dit is een kort, maar zeer boeiend verslag van zijn ervaringen. In zijn verhaal introduceert Viktor Frankl zijn filosofie – de logotherapie. Zijn denkbeelden vermengen zich echter zo geleidelijk en voorzichtig met het verhaal, dat dit niet zomaar een boek over de verschrikkingen van het concentratie kamp is, maar een zeer diepgaande verhandeling. Voor iemand die jarenlang niet anders dan…