Stoïcijns… wat het niet is!

In het Nederlandse taalgebruik staat stoïcijns vaak synoniem voor : onaangedaan of onverstoorbaar. Dat is een zeer beperkte opvatting van het begrip. In de cartoon bij dit stukje (met dank aan Miriam van Reijen) wordt deze opvatting nog eens benadrukt. ‘Stoïcijns zijn is het wegstoppen van emoties, er niet bij betrokken willen zijn.’

Maar wat is het wel?

Wim Brands citeerde René Gudde al: “Stoïcijns zijn betekent niet dat je je emoties neer knuppelt, stoïcijns zijn betekent dat je je emoties op hun beloop laat.” (Trouw, 28 Schermafdruk 2016-05-12 12.38.21september 2014).

Seneca en Epictetus benadrukten het belang van de ratio, het denkvermogen als HULPMIDDEL bij het omgaan met pijn, verdriet en ander leed. Maar dat is iets anders dan het wegdenken van de emotie of doen alsof het niet bestaat.

Stoïcijnen hebben respect voor de emotie en accepteren dat die er is. Vervolgens kun je beredeneren of die emotie je helpt of niet. Dat is de kracht van het denken. Je hoef niet te blijven hangen in die emotie.

Is dat eenvoudig? Ja, zoals het hier staat wel, maar in de praktijk zeker niet als je te maken hebt met heftige emoties. Maar bedenk dat je met je ratio een instrument hebt om de ervaring in jouw voordeel om te buigen en om te zetten in nieuw gedrag. Altijd!

Als je dus vindt dat iemand stoïcijns reageert (en jijzelf overweldigt ben door emoties) weet dan dat het best mogelijk dat die persoon zijn beste opties afweegt en tegelijkertijd heel betrokken is bij de situatie.